Rachunek papierów wartościowych (RPW)
Otwarcie Rachunku Papierów Wartościowych (RPW) jest wymogiem koniecznym przy dokonywaniu transakcji giełdowych. Dostęp do rachunku ułatwia kontrolę nad posiadanymi papierami wartościowymi i informuje o ich aktualnej wycenie.
Rodzaje RPW:
- Rachunek podstawowy – wymagany do obrotu papierami wartościowymi na rynku kasowym (akcje, obligacje, prawa poboru, PDA, certyfikaty inwestycyjne, certyfikaty strukturyzowane, list zastawny, list hipoteczny)
- Rachunek derywatów (instrumentów pochodnych) - adresowany do zaawansowanych Inwestorów znających zasady funkcjonowania rynków finansowych
- Rachunek kredytowy – rachunek maklerski z linią kredytową umożliwia nabycie papierów wartościowych o wartości do 400% środków własnych (100% za środki własne, 300% za środki z linii kredytowej)
Zobacz także: Rodzaje rachunków
GPW posiada możliwość składania różnych rodzajów zleceń ułatwiających zarządzanie posiadanymi instrumentami finansowymi:
- Zlecenie z limitem ceny - Inwestor określa po jakiej maksymalnie cenie planuje kupić dany walor lub po jakiej cenie minimalnej planuje sprzedać posiadane walory,
- Zlecenie PKC (po każdej cenie) - gdy priorytetem jest szybkość realizacji transakcji bez względu na jej wartość,
- Zlecenie PCR (po cenie rynkowej) - zlecenie kupna określonej ilość instrumentów finansowych bez podawania limitu ceny. Zlecenie PCR w odróżnieniu od zleceń PKC, początkowo jest określone bez limitu ceny i realizuje się po najlepszej dostępnej cenie rynkowej,
- Zlecenie PCRO (po cenie rynkowej na otwarcie) - składane przed rozpoczęciem notowań (godz. 8.00-9.00), podczas równoważenia rynku lub podczas fazy przyjmowania zleceń na zakończenie sesji (godz. 17.20-17.30). Inwestor składając takie zlecenie oczekuje jego realizacji po każdej cenie jak się ustanowi podczas wznowieniami obrotu danymi walorami,
- Zlecenie z dodatkowymi warunkami wykonania - pozwala na realizacje zleceń bez pełnego ujawniania zamiarów Inwestora. Najczęściej stosują je Inwestorzy z dużym portfelem inwestycyjnym. Rodzaje warunków wykonania:
- WuJ (wielkość ujawniona)
- WiN (wykonaj i anuluj; do pierwszego wykonania)
- Wmin (wielkość minimalna wykonania zlecenia)
- WuA (wykonaj zlecenie w całości lub je anuluj)
- Lim.akt (limit aktywacji)
Termin ważności zleceń:
- Do końca sesji
- Wartość domyślna (zlecenie „bezterminowe” - ważne 50 lat)
Ważne! Każde złożone zlecenie, zanim zostanie zrealizowane (zanim na jego podstawie zostanie dokonana transakcja), można modyfikować lub anulować. Nawet jeśli zlecenie zostanie zrealizowane w części to niezrealizowana część zlecenia może zostać anulowana lub modyfikowana.
Na GPW w Warszawie transakcje giełdowe zawierane są codziennie (od poniedziałku do piątku) w godzinach 8.30 - 17.30. Funkcjonują 2 systemy notowań:
- notowania ciągłe - obejmują notowania instrumentów pochodnych (kontraktów terminowych, opcji, od godziny 8.30) i instrumentów rynku kasowego (od godziny 9.00)
- notowania jednolite - odbywają się dwukrotnie w ciągu dnia: o godzinie 11.15 i 15.00.
Notowania w systemie notowań ciągłych z wyłączeniem instrumentów pochodnych oraz obligacji:
| Godzina | Nazwa fazy |
|---|---|
| 8.00 – 9.00 | Faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie) |
| 9.00 | Otwarcie (określanie kursu na otwarciu) |
| 9.00 – 17.20 | Faza notowań ciągłych |
| 17.20 – 17.30 | Faza przed zamknięciem (przyjmowanie zleceń na zamknięcie) |
| 17.30 | Zamknięcie (określanie kursu na zamknięciu) |
| 17.30 – 17.35 | Dogrywka |
Notowania w systemie notowań ciągłych dla instrumentów pochodnych:
| Godzina | Nazwa fazy |
|---|---|
| 8.00 – 8.30 | Faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie) |
| 8.30 | Otwarcie (określanie kursu na otwarciu) |
| 8.30 – 17.20 | Faza notowań ciągłych |
| 17.20 – 17.30 | Faza przed zamknięciem (przyjmowanie zleceń na zamknięcie) |
| 17.30 | Zamknięcie (określanie kursu na zamknięciu) |
| 17.30 – 17.35 | Dogrywka |
Notowania w systemie kursu jednolitego z dwukrotnym określaniem kursu jednolitego:
| Godzina | Nazwa fazy |
|---|---|
| 8.00 – 11.00 | Faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie) |
| 11.00 | Otwarcie (określanie kursu jednolitego) |
| 11.00 – 11.30 | Dogrywka |
| 11.30 – 15.00 | Faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie) |
| 15.00 | Otwarcie (określanie kursu jednolitego) |
| 15.00 – 15.30 | Dogrywka |
| 15.30 – 17.35 | Faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie następnej sesji) |
Sesja giełdowa składa się z odpowiednich faz właściwych dla wymienionych systemów notowań. W systemie kursu jednolitego są to: faza przez otwarciem, fixing, dogrywka i faza przed otwarciem kolejnej sesji. W notowaniach ciągłych fazy sesji to: faza przed otwarciem, fixing na otwarcie, notowania ciągłe, przed zamknięciem, fixing na zamknięcie, dogrywka i faza przed otwarciem sesji w kolejnym dniu.
Instrumenty rynkowe dostępne na rynku kapitałowym:
- Akcja
- Obligacja
- Prawo Poboru
- Prawo do Akcji
- Kontrakt terminowy
- Opcje
- Certyfikat inwestycyjny
- Certyfikat strukturyzowany
- ETF
Zobacz także: Słownik inwestora